Nguyên nhân búa phá đá không đập

Nguyên nhân búa phá đá không đập và cách kiểm tra thực tế

Búa phá đá thủy lực đang hoạt động bình thường nhưng bỗng nhiên không đập là lỗi rất phổ biến trong quá trình thi công. Nguyên nhân có thể đến từ áp lực dầu, khí N2, phụ tùng bên trong hoặc thao tác vận hành sai cách. Nếu không kiểm tra đúng nguyên nhân, người dùng rất dễ thay nhầm phụ tùng gây tốn kém chi phí và mất thời gian.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các nguyên nhân búa phá đá không đập và cách xử lý thực tế tại công trường.

1. Thiếu khí N2 hoặc tụt áp khí N2

Đây là lỗi phổ biến nhất bởi khí N2 trong búa phá đá có nhiệm vụ: Tăng lực đập, hỗ trợ piston hồi, giảm rung chấn

Khi khí N2 bị thiếu khiến cho: Búa yếu dần, đập lúc được lúc không và ngừng đập hoàn toàn

Có thể nhận biết qua những dấu hiệu sau: Tiếng đập nhỏ hơn bình thường, búa đập nhưng không ra lực, ống ti ô cao su vẫn rung, giật

Nguyên nhân tụt khí: Phớt đầu hơi bị hỏng, Van khí N2 bị hở, bơm quá áp N2 gây hở gioăng, búa dùng lâu ngày không bảo dưỡng

Nguyên nhân búa phá đá không đập do bị tụt khí N2

Cách kiểm tra: Dùng đồng hồ đo khí N2 kiểm tra áp suất búa. Ví dụ: Búa nhỏ: khoảng 14–16 bar, Búa cỡ trung: 16–18 bar, Búa cỡ lớn: 18–22 bar

Cần phải bơm theo tiêu chuẩn nhà sản xuất, không nên bơm theo cảm tính.

2. Đường dầu thủy lực bị yếu hoặc mất áp

Búa phá đá hoạt động chủ yếu bằng dầu thủy lực từ máy xúc. Nếu áp dầu không đủ dẫn đến: Piston không hoạt động, búa đập yếu hoặc không thể đập

Các nguyên nhân thường gặp: Bơm thủy lực yếu, tắc lọc dầu, thiếu dầu thủy lực, van ngăn kéo lỗi, đường ống dầu bị nghẹt hoặc đấu sai đường IN/OUT

Dấu hiệu: Máy xúc nóng dầu nhanh, búa rung yếu, máy bị ì, động cơ bị lịm hoặc rú lên bất thường

Cách kiểm tra: Đo áp thủy lực, kiểm tra lưu lượng dầu, kiểm tra đường hồi dầu, kiểm tra khoá dầu nhanh có bị kẹt không

Nhiều trường hợp chỉ do khoá dầu hoặc khoá nối nhanh bị hỏng bi bên trong làm dầu không lưu thông đủ.

3. Đinh búa bị kẹt

Khi đinh búa bị cong, mòn hoặc có dị vật: Piston không thể tác động đúng hành trình, búa sẽ ngừng đập

Nguyên nhân do: Đập nghiêng quá nhiều, đập liên tục tại một điểm, không bơm mỡ đầu đinh, Bạc ngoài dẫn hướng bị mòn

Nguyên nhân búa phá đá không đập do kẹt đinh

Dấu hiệu: Đầu đinh nóng bất thường, khó tháo đinh, có tiếng kẹt kim loại

Cách xử lý: Tháo đinh kiểm tra, mài hoặc thay đinh mới, kiểm tra bạc dẫn hướng ( bạc ngoài )

4. Piston bị xước hoặc gãy

Piston là bộ phận quan trọng nhất của búa phá đá. Nếu piston bị xước, nứt, gãy, kẹt thì búa gần như sẽ không đập.

Nguyên nhân gây hỏng piston: Thiếu mỡ, thiếu khí N2, đập sai kỹ thuật, dầu bẩn, quá nhiệt, đập không tải quá lâu

Nguyên nhân búa phá đá không đập do pittons

Dấu hiệu nhận biết: Có tiếng va đập lạ, mạt sắt trong dầu, búa đập yếu dần rồi dừng hẳn

Lúc đó chúng ta cần phải tháo thân búa để kiểm tra trực tiếp.

5. Van điều khiển trong búa bị kẹt

Trong búa phá đá có hệ thống valve điều hướng dầu. Nếu valve bị kẹt, mòn hoặc có cặn bẩn thì dầu sẽ không phân phối đúng chu trình.

Nguyên nhân có thể do: Dầu bẩn, không thay lọc dầu và nhiệt độ dầu quá cao

Dấu hiệu nhận biết: Búa lúc đập lúc không, khi nguội thì đập, nóng thì đập yếu và không có lực

6. Lắp sai đinh búa hoặc phụ tùng không đúng chuẩn

Rất nhiều trường hợp: Thay đinh xong không đập, thay bạc xong bị kẹt hoặc lắp sai chiều phụ tùng

Nguyên nhân là do: Đinh quá dài, sai kích thước, lắp sai vị trí chốt, bạc quá chặt

Nguyên nhân búa phá đá không đập do lắp sai phụ tùng

Dấu hiệu nhận biết: Búa bị bó cứng ngay sau khi thay và không hoạt động dù trước đó bình thường

Đây là lỗi khá phổ biến ở các loại đinh gia công không đúng tiêu chuẩn.

7. Búa bị nóng dầu quá mức

Khi nhiệt độ dầu thủy lực quá cao dẫn đến: Độ nhớt dầu giảm, áp lực dầu yếu, búa mất lực đập

Nguyên nhân: Dàn mát bẩn, thiếu dầu, làm việc liên tục quá lâu, dầu kém chất lượng

Dấu hiệu: Ban đầu đập bình thường nhưng sau nóng máy thì yếu dần. Nghỉ một lúc lại đập tiếp

8. Người vận hành dùng sai kỹ thuật

Nhiều trường hợp búa không hỏng nhưng do thao tác sai.

Nguyên nhân búa phá đá không đập do vận hàng không đúng cách

Các lỗi vận hành phổ biến: Đập nghiêng, ép búa quá mạnh xuống đá, đập một điểm quá lâu, đập khi đinh không chạm vật liệu, vừa di chuyển vừa đập. Điều này gây ra hiện tượng: Gãy piston, kẹt đinh, nứt thân búa, mòn bạc nhanh

Quy trình kiểm tra nguyên nhân búa phá đá không đập

Cần kiểm tra lần lượt theo trình tự sau: Kiểm tra khí N2, dầu thủy lực, đinh búa, khoá dầu, đo áp suất thủy lực,  tháo kiểm tra piston và valve búa

Nên kiểm tra từ ngoài vào trong để tránh tháo búa không cần thiết.

Cách hạn chế búa phá đá bị mất lực hoặc không đập

• Bảo dưỡng định kỳ: Bơm mỡ thường xuyên, kiểm tra khí N2, thay dầu đúng hạn, thay lọc dầu thủy lực
• Vận hành đúng kỹ thuật như: Không đập nghiêng, không đập liên tục một điểm quá lâu và không đập không tải
• Dùng phụ tùng đúng chuẩn: Đinh đúng kích thước, phớt đúng tiêu chuẩn chất lượng tốt, dầu thủy lực phù hợp…

Kết luận

Búa phá đá không đập có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: Thiếu khí N2, Áp dầu thủy lực yếu, Kẹt đinh, Hỏng piston, Kẹt valve, Nóng dầu, Vận hành không đúng cách

Nhưng trong thực tế, nguyên nhân phổ biến nhất thường là: Thiếu khí N2, Đường dầu yếu, Đinh bị kẹt hoặc khoá dầu đường búa chưa mở.

Việc kiểm tra đúng nguyên nhân ngay từ đầu sẽ giúp chúng ta : Giảm chi phí sửa chữa, hạn chế thay nhầm phụ tùng, tăng tuổi thọ búa phá đá và giảm thời gian dừng máy tại công trường

Nếu bảo dưỡng đúng cách và vận hành đúng kỹ thuật, búa phá đá có thể hoạt động ổn định hàng nghìn giờ mà không gặp lỗi nghiêm trọng.